Sữa là nguồn thực phẩm dinh dưỡng được giới chuyên môn đánh giá cao về khả năng hỗ trợ cho sự phát triển toàn diện ở trẻ em, giúp bổ sung các loại vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể.[1] Tuy nhiên, không ít bậc phụ huynh vẫn đang gặp khó khăn trong việc xác định giai đoạn uống sữa phù hợp cho trẻ để nâng cao khả năng hấp thụ dưỡng chất. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp chi tiết cho bố mẹ về vai trò của sữa, khi nào nên cho trẻ uống sữa để tăng chiều cao và những sai lầm cần tránh, giúp bố mẹ có cơ sở để xây dựng một kế hoạch uống sữa hợp lý cho bé.

1. Sữa có vai trò như thế nào trong quá trình phát triển chiều cao ở trẻ? [2]

Theo báo cáo khoa học được công bố trên Scientific Reports (2020), việc uống sữa có mối tương quan mật thiết đối với sự phát triển chiều cao ở trẻ từ 6 - 59 tháng tuổi. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng nhóm trẻ uống sữa sẽ có chỉ số chiều cao theo tuổi (height-for-age z-score) cao hơn rõ rệt, đồng thời nguy cơ thấp còi hoặc suy dinh dưỡng giảm đáng kể so với nhóm trẻ không uống sữa.

 

Dữ liệu nghiên cứu cho thấy nguồn protein chất lượng cao có trong sữa đóng vai trò kích thích cơ thể trẻ tự sản sinh thêm nồng độ IGF-1 (Insulin-like Growth Factor-1) nội sinh[3], trong khi vitamin D, canxi và các vi chất khác giúp quá trình khoáng hóa xương diễn ra thuận lợi, từ đó tối ưu hóa tác động của IGF-1 lên sự phát triển chiều cao ở trẻ.[4]

 

Mặc dù sữa đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển chiều cao của trẻ, tuy nhiên đây không phải là yếu tố duy nhất. Để phát triển chiều cao, trẻ cần một chế độ sinh hoạt khoa học như rèn luyện thể thao, ngủ đủ giấc, thực đơn ăn uống đủ dinh dưỡng.[5]

Vai trò của sữa đối với sự phát triển chiều cao ở trẻVai trò của sữa đối với sự phát triển chiều cao ở trẻ

 

Sữa là nguồn dưỡng chất có vai trò quan trọng hỗ trợ quá trình phát triển chiều cao của trẻ

2. Nên cho trẻ uống sữa để tăng chiều cao khi nào là tốt nhất? [6]

Ba mẹ thắc mắc nên cho trẻ uống sữa để hỗ trợ tăng chiều cao khi nào là tốt nhất? Thời điểm thích hợp cho trẻ uống sữa để tối ưu chiều cao là từ khoảng 12 tháng tuổi trở lên (từ 1 tuổi), khi hệ tiêu hóa và các chức năng chuyển hóa của bé đã hoàn thiện hơn. Trong giai đoạn này, sữa đóng vai trò bổ sung protein chất lượng cao, năng lượng, phospho, canxi cùng một số vi chất cần thiết, hỗ trợ phát triển xương nhờ vào quá trình khoáng hóa xương và tăng trưởng chiều cao cho bé.

 

Tuy nhiên, sữa không thể thay thế hoàn toàn chế độ ăn uống đa dạng hằng ngày. Do đó, bố mẹ cần kết hợp cho bé vận động, ngủ đủ giấc và ăn uống theo thực đơn dinh dưỡng khoa học để giúp chiều cao bé được phát triển tối ưu nhất.

Cho trẻ bắt đầu uống sữa từ 12 tháng tuổi để tăng chiều caoCho trẻ bắt đầu uống sữa từ 12 tháng tuổi để tăng chiều cao

 

Nên cho trẻ bắt đầu uống sữa thường xuyên từ giai đoạn 12 tháng tuổi trở lên để hỗ trợ tăng trưởng chiều cao

3. Cho trẻ uống sữa để tăng chiều cao vào thời điểm là tốt nhất?

Mẹ có thể linh hoạt cân đối cho bé uống vào các khung giờ sau để tối ưu hóa khả năng hấp thu:

  • Buổi sáng: Uống vào đầu ngày thay cho bữa sáng hoặc một phần của bữa sáng tùy theo mức năng lượng khuyến nghị của trẻ.
  • Bữa xế: Uống sau giấc ngủ trưa giúp bé nạp lại năng lượng.
  • Buổi tối: Uống trước khi đi ngủ (thời điểm quan trọng để hỗ trợ phát triển chiều cao vào ban đêm).
  • Khi vận động: Bổ sung thêm 1 cữ cho những ngày bé vui chơi, chạy nhảy nhiều và cần bù đắp năng lượng.
Thời gian uống sữa tốt nhất để tăng chiều cao cho trẻThời gian uống sữa tốt nhất để tăng chiều cao cho trẻ

 

Thời điểm “vàng” cho trẻ uống sữa để tăng chiều cao tối ưu là vào bữa sáng đầu ngày, buổi tối trước khi đi ngủ, hoặc bữa xế sau giấc ngủ trưa

 

Ngoài ra, để đạt hiệu quả cải thiện chiều cao rõ rệt, mẹ nên duy trì cho bé uống sữa đều đặn theo liều lượng khuyến nghị dưới đây:

  • Đối với sữa bột: 2 ly PediaSure chuẩn (225ml/ly) mỗi ngày.
  • Đối với sữa pha sẵn tiện lợi: 2 - 3 hộp (loại 110ml hoặc 180ml) mỗi ngày.

Lưu ý: Các thông tin về thời điểm và lượng sữa sử dụng nhằm hỗ trợ tối ưu chiều cao chỉ mang tính chất tham khảo. Nhu cầu dinh dưỡng và mức độ tăng trưởng của mỗi trẻ là khác nhau, do đó phụ huynh nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để được tư vấn phù hợp với thể trạng và độ tuổi của trẻ.

 

Liều lượng sữa nên dùng trong 1 ngày để hỗ trợ bé tăng chiều caoLiều lượng sữa nên dùng trong 1 ngày để hỗ trợ bé tăng chiều cao

 

Liều Lượng sữa khuyến nghị nên dùng trong 1 ngày để hỗ trợ bé tăng chiều cao

4. Sai lầm nên tránh khi cho trẻ uống sữa để tăng chiều cao

Sữa là nguồn thực phẩm cung cấp nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình phát triển thể chất của trẻ, tuy nhiên việc uống sữa không đúng cách sẽ có thể làm giảm hiệu quả dinh dưỡng, thậm chí sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe và sự tăng trưởng chiều cao của bé. Do đó, phụ huynh nên lưu ý tránh những sai lầm sau:

  • Cho trẻ uống sữa mọi nơi, mọi lúc: Việc uống sữa quá thường xuyên có thể sẽ làm cho bé no lâu, bỏ bữa chính, dẫn đến hàm lượng dưỡng chất có trong các loại thực phẩm giàu kẽm, sắt, chất xơ, vitamin nhóm B và các vi chất khác cần thiết cho sự phát triển não bộ và thể chất (chiều cao, cân nặng,...) bị giảm.[7]
  • Cho trẻ uống quá lượng sữa cho phép: Lượng sữa uống vượt quá nhu cầu không những không giúp bé cao hơn mà có thể dẫn đến nguy cơ mất cân bằng dinh dưỡng, ức chế khả năng hấp thụ sắt, táo bón, gây thiếu máu. Vì vậy, hãy cho bé uống đúng liều lượng theo độ tuổi.[8]
  • Tự ý thay đổi cách pha hoặc pha sữa sai tỷ lệ: Pha sữa quá loãng hoặc quá đặc có thể làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng, gây rối loạn tiêu hóa, từ đó ảnh hưởng đến quá trình tăng trưởng của trẻ.[9]
  • Uống sữa quá sát giờ đi ngủ: Thói quen uống sữa quá sát giờ ngủ có thể dẫn đến một số vấn đề về răng miệng như đau răng, sâu răng, nhiễm trùng, thậm chí là mất răng sớm.[10] Điều này có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ, trẻ có thể trở nên cáu kỉnh hay quấy khóc.
  • Hiểu lầm sữa là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến chiều cao: Chiều cao của trẻ bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như chế độ dinh dưỡng, di truyền, khả năng vận động và giấc ngủ.[11] Sữa chỉ là một thực phẩm dinh dưỡng bổ trợ, không thể thay thế cho các yếu tố khác.

Việc lựa chọn thời gian uống sữa thích hợp và cách sử dụng đúng sẽ góp phần hỗ trợ cải thiện khả năng hấp thu các chất dinh dưỡng, giúp phát triển chiều cao hiệu quả. Đặc biệt, để bé bắt kịp đà tăng trưởng trong “giai đoạn vàng” từ 1 tuổi trở lên, bố mẹ có thể lựa chọn các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng có chứa một số dưỡng chất như Arginin (tham gia vào một số quá trình chuyển hóa liên quan đến tăng trưởng)[12], vitamin K2 (ảnh hưởng đến quá trình tái cấu trúc xương và sức khỏe xương)[13] và CPP (tăng khả năng hấp thu canxi và có tác động tích cực đến quá trình chuyển hóa canxi)[14], từ đó giúp phát triển cơ và xương. Ngoài ra, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cũng là điều bố mẹ nên quan tâm để tạo điều kiện “lý tưởng” cho bé phát triển vượt trội.

 

—---------------

 

Nguồn tham khảo:

 

[1] Effects of Dairy Product Consumption on Height and Bone Mineral Content in Children: A Systematic Review of Controlled Trials - PMC:

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6518138/

[2] Association between milk consumption and child growth for children aged 6–59 months | Scientific Reports:

https://www.nature.com/articles/s41598-020-63647-8

[3] The effect of milk and rapeseed protein on growth factors in 7–8 year-old healthy children – A randomized controlled trial - ScienceDirect 

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0022316622022064

[4] Relationship Between 25(OH)D and IGF-I in Children and Adolescents with Growth Hormone Deficiency - PubMed 

https://www.mdpi.com/2072-6694/16/7/1296

[5] Cha mẹ cần làm gì để tăng chiều cao cho trẻ?

https://suckhoedoisong.vn/cha-me-can-lam-gi-de-tang-chieu-cao-cho-tre-169230411004651445.htm 

[6] WHO Guideline for complementary feeding of infants and young children 6-23 months of age: Systematic review – Milks 12-23 months: 

https://cdn.who.int/media/docs/default-source/nutrition-and-food-safety/complementary-feeding/cf-guidelines/systematic-review-milks-12-23-months.pdf 

[7] Your Toddler Only Wants Milk? How to Ease a Milk Dependency Habit - HealthyChildren.org 

https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/toddler/nutrition/Pages/your-toddler-only-wants-milk-how-to-ease-milk-dependency-and-encourage-a-healthy-diet.aspx 

[8] Iron-Deficiency Anemia Related to Milk Consumption

https://drive.google.com/file/d/18Q8hts32yr6JkNSCc6_OCPioshJaBkGY/view?usp=sharing 

[9] How to Safely Prepare Baby Formula With Water - HealthyChildren.org

https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/formula-feeding/Pages/How-to-Safely-Prepare-Formula-with-Water.aspx 

[10] Is Milk Before Bed Ruining Your Child’s Teeth?

https://www.matthewsanddai.com/is-milk-before-bed-ruining-your-childs-teeth/

[11] Growth Problems | Boston Children's Hospital

https://www.childrenshospital.org/conditions-treatments/growth-problems

[12] (PDF) Dietary arginine and linear growth: The Copenhagen School Child Intervention Study

https://www.researchgate.net/publication/232224736_Dietary_arginine_and_linear_growth_The_Copenhagen_School_Child_Intervention_Study

[13] The Importance of Vitamin K and the Combination of Vitamins K and D for Calcium Metabolism and Bone Health: A Review | MDPI

https://www.mdpi.com/2072-6643/16/15/2420

[14] Effects of casein phosphopeptides on calcium absorption and metabolism bioactivity in vitro and in vivo - PubMed

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30206607/

 

PED-C-217-26_SEO