Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh trong những năm đầu đời (0–2 tuổi), tốc độ tăng trưởng chiều cao của trẻ giảm dần và bước vào giai đoạn tăng trưởng tương đối ổn định cho đến trước tuổi dậy thì. Theo các nghiên cứu, chiều cao trung bình của trẻ từ 1 - 10 tuổi tăng khoảng 7,6 cm mỗi năm.[1] Do đó, việc theo dõi chiều cao trẻ 3 tuổi là cần thiết để đánh giá đúng mức độ phát triển, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu tăng trưởng bất thường. Từ đó, bố mẹ có thể can thiệp kịp thời về vận động, chế độ dinh dưỡng phù hợp, hỗ trợ bé phát triển toàn diện.

1.Bảng chiều cao của trẻ 3 tuổi chuẩn theo WHO

Để đánh giá sự tăng trưởng chiều cao của trẻ 3 tuổi, WHO đã xây dựng bộ tiêu chuẩn tăng trưởng của trẻ em theo từng độ tuổi. Dưới đây là bảng chiều cao theo tuổi (chiều cao được tính bằng cm) tiêu chuẩn của trẻ 3 tuổi mà bố mẹ có thể tham khảo:

1.1. Bảng chiều cao theo tuổi bé trai 3 tuổi [2]

Dưới đây là bảng chiều cao theo tuổi bé trai 3 tuổi theo tiêu chuẩn của WHO qua từng giai đoạn:

 

Tháng

-3 SD

-2 SD

-1 SD

Trung vị

1 SD

2 SD

3 SD

25

78.6

81.7

84.9

88.0

91.1

94.2

97.3

26

79.3

82.5

85.6

88.8

92.0

95.2

98.3

27

79.9

83.1

86.4

89.6

92.9

96.1

99.3

28

80.5

83.8

87.1

90.4

93.7

97.0

100.3

29

81.1

84.5

87.8

91.2

94.5

97.9

101.2

30

81.7

85.1

88.5

91.9

95.3

98.7

102.1

31

82.3

85.7

89.2

92.7

96.1

99.6

103.0

32

82.8

86.4

89.9

93.4

96.9

100.4

103.9

33

83.4

86.9

90.5

94.1

97.6

101.2

104.8

34

83.9

87.5

91.1

94.8

98.4

102.0

105.6

35

84.4

88.1

91.8

95.4

99.1

102.7

106.4

36

85.0

88.7

92.4

96.1

99.8

103.5

107.2

 

Trong đó:

  • Chiều cao/Tuổi (CC/T) < -3 SD: SDD (Suy dinh dưỡng) thấp còi mức độ nặng
  • -3 SD ≤ Chiều cao/Tuổi (CC/T) < -2 SD: SDD thấp còi mức độ trung bình
  • -2 SD ≤ Chiều cao/Tuổi (CC/T) < -1 SD: Nguy cơ SDD thấp còi
  • Chiều cao/Tuổi (CC/T) ≥ -1 SD: Bình thường

>> Tham khảo thêm:

1.2. Bảng chiều cao theo tuổi bé gái 3 tuổi [2]

Để theo dõi chiều cao theo tuổi bé gái 3 tuổi, bố mẹ có thể tham khảo bảng dữ liệu sau đây của WHO:

 

Tháng

-3 SD

-2 SD

-1 SD

Trung vị

1 SD

2 SD

3 SD

25

76.8

80.0

83.3

86.6

89.9

93.1

96.4

26

77.5

80.8

84.1

87.4

90.8

94.1

97.4

27

78.1

81.5

84.9

88.3

91.7

95.0

98.4

28

78.8

82.2

85.7

89.1

92.5

96.0

99.4

29

79.5

82.9

86.4

89.9

93.4

96.9

100.3

30

80.1

83.6

87.1

90.7

94.2

97.7

101.3

31

80.7

84.3

87.9

91.4

95.0

98.6

102.2

32

81.3

84.9

88.6

92.2

95.8

99.4

103.1

33

81.9

85.6

89.3

92.9

96.6

100.3

103.9

34

82.5

86.2

89.9

93.6

97.4

101.1

104.8

35

83.1

86.8

90.6

94.4

98.1

101.9

105.6

36

83.6

87.4

91.2

95.1

98.9

102.7

106.5

 

Trong đó:

  • Chiều cao/Tuổi (CC/T) < -3 SD: SDD thấp còi mức độ nặng
  • -3 SD ≤ Chiều cao/Tuổi (CC/T) < -2 SD: SDD thấp còi mức độ trung bình
  • -2 SD ≤ Chiều cao/Tuổi (CC/T) < -1 SD: Nguy cơ SDD thấp còi
  • Chiều cao/Tuổi (CC/T) ≥ -1 SD: Bình thường

2. Những dấu hiệu “báo động” về sự tăng trưởng của trẻ

Theo bài nghiên cứu của Walsh và Thompson trên tạp chí JAMA Pediatrics (2025), việc trẻ thấp hơn bạn bè cùng tuổi không đồng nghĩa với việc trẻ bị bệnh hay chậm phát triển. Tuy nhiên, bố mẹ cần đưa trẻ đến các cơ sở y tế uy tín để được đánh giá chuyên khoa khi trẻ có những dấu hiệu tăng trưởng bất thường,[3] bao gồm:

 

1 - Chiều cao theo tuổi của trẻ thấp / cao hơn tiêu chuẩn[2],[4]

  • Lớn hơn hoặc bằng -1 SD: Trẻ được xem là có tầm vóc bình thường.
  • -2 SD ≤ CC/T (Chiều cao/Tuổi) < -1 SD: Trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng thấp còi. Bác sĩ cần hướng dẫn khám dinh dưỡng và tư vấn thực đơn (nếu cần) để hỗ trợ trẻ hồi phục và bắt kịp đà tăng trưởng.
  • Dưới -2 SD: Trẻ được xem là thấp còi. Nếu chiều cao của trẻ trên -3 SD (trong khoảng từ 5 - 7 cm dưới bách phân vị thứ 3), cần tiến hành đánh giá ban đầu về tốc độ tăng trưởng chiều cao tại cơ sở chăm sóc sức khỏe ban đầu.
  • Dưới -3 SD: Trẻ được xem là thấp còi nghiêm trọng.

2 - Tốc độ tăng trưởng chiều cao thấp hơn mức bình thường[4]

 

Sau 2 tuổi, tốc độ tăng trưởng chiều cao của trẻ thấp hơn các mức sau được xem là đáng “báo động”:

  • Trẻ từ 2-4 tuổi: Tăng ít hơn 5,5 cm/năm
  • Trẻ từ 4-6 tuổi: Tăng ít hơn 5 cm/năm
  • Trẻ từ 6 tuổi đến tuổi dậy thì:
  • Đối với bé trai: Tăng ít hơn 4 cm/năm
  • Đối với bé gái: Tăng ít hơn 4,5 cm/năm
Dấu hiệu cho thấy sự tăng trưởng của trẻ đang không ổn địnhDấu hiệu cho thấy sự tăng trưởng của trẻ đang không ổn định

 

Những dấu hiệu cho thấy sự tăng trưởng của trẻ đang không ổn định

3. Các câu hỏi mẹ thường gặp

3.1. Có nên cho trẻ dùng hormone kích thích tăng trưởng chiều cao không? [5]

Không nên cho bé sử dụng hormone kích thích tăng trưởng chiều cao khi không có chỉ định và theo dõi của bác sĩ. Vì việc điều trị bằng hormone tăng trưởng có thể liên quan đến một số biến chứng như tăng áp lực nội sọ, trượt chỏm xương đùi (SCFE) và làm nặng thêm tình trạng vẹo cột sống. Ngoài ra, hormone tăng trưởng có thể làm giảm độ nhạy insulin, làm tăng nguy cơ rối loạn đường huyết hoặc đái tháo đường.

3.2. Bố mẹ thấp bé có ảnh hưởng chiều cao của con không? [6]

Có. Theo các nghiên cứu khoa học, khoảng 80% sự khác biệt về chiều cao của con có bị ảnh hưởng bởi các biến thể di truyền được thừa hưởng từ bố mẹ. Di truyền quyết định tiềm năng tăng trưởng chiều cao, tuy nhiên không hoàn toàn quyết định chiều cao thực tế mà trẻ đạt được. Chiều cao của mỗi cá nhân được quy định bởi nhiều biến thể gen khác nhau (di truyền đa gen), do đó rất khó dự đoán chính xác chiều cao khi trưởng thành.

 

Ngoài yếu tố di truyền và sinh học, các yếu tố môi trường cũng có ảnh hưởng đến chiều cao, bao gồm tình trạng dinh dưỡng của mẹ trong thời kỳ mang thai và sự tiếp xúc với các yếu tố có hại. Bên cạnh đó, chế độ dinh dưỡng, tình trạng sức khỏe và điều kiện sống của trẻ trong quá trình phát triển cũng có thể góp phần quyết định chiều cao đạt được.

3.3. Bổ sung vitamin D có giúp trẻ tăng chiều cao không? [7]

Không. Các bằng chứng hiện nay cho thấy vitamin D đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa xương thông qua việc điều hòa cân bằng canxi và phospho, từ đó hỗ trợ sự phát triển bình thường của hệ xương.

 

Việc bổ sung vitamin D chủ yếu nhằm phòng ngừa thiếu vitamin D và còi xương, đặc biệt ở trẻ có nguy cơ thiếu hụt. Do đó, bố mẹ nên được cân nhắc kỹ lưỡng theo tư vấn của bác sĩ và không nên tự ý sử dụng với mục đích “tăng chiều cao”.

 

Ở giai đoạn 3 tuổi, dinh dưỡng đầy đủ và cân đối tiếp tục đóng vai trò nền tảng trong việc hỗ trợ phát triển hệ xương và tăng trưởng thể chất lâu dài của trẻ. Việc theo dõi chiều cao trẻ 3 tuổi theo tiêu chuẩn WHO giúp bố mẹ đánh giá đúng tốc độ tăng trưởng của con và kịp thời có biện pháp hỗ trợ khi con chậm tăng trưởng hoặc có những dấu hiệu bất thường. 

 

Đặc biệt, để hỗ trợ quá trình tăng trưởng của bé, bố mẹ có thể lựa chọn các sản phẩm bổ sung một số dưỡng chất như Arginin (tham gia vào một số quá trình chuyển hóa liên quan đến tăng trưởng)[8], vitamin K2 (tham gia vào quá trình tái cấu trúc xương và sức khỏe xương)[9] và CPP (từ đạm Casein thủy phân) có tác động tích cực đến khả năng hấp thu canxi (dưỡng chất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển xương)[10], từ đó giúp phát triển cơ và xương. Ngoài ra, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cũng là điều bố mẹ nên quan tâm để tạo điều kiện “lý tưởng” cho bé phát triển vượt trội.

 

>> Có thể bố mẹ quan tâm:

Hiệu quả khi sử dụng lâu dài đã được chứng minh. PediaSure với hơn 20 nghiên cứu lâm sàng (*)

  • Giúp tăng trưởng rõ rệt sau 9 tuần: chiều cao, cân nặng, sức đề kháng (1, 2, 3)
  • Giúp cải thiện tăng trưởng gấp 2 lần (**) sau 4 tháng (4)
  • Giúp tăng sức đề kháng (3) và giảm số ngày ốm (2)
  • Hỗ trợ tăng trưởng khỏe mạnh mà không tăng cân quá mức khi sử dụng lâu dài (5)

footnote: (1) Alarcon và cộng sự. (2003); (2) Huỳnh và cộng sự. (2015); (3) Fisberg và cộng sự. (2002); (4) Mandy Ow và cộng sự. (2024); (5) Huỳnh và cộng sự. (2016)

(*) 26/2025/XNQC-YTĐN.

(**) Về chỉ số chiều cao theo tuổi trên trẻ suy dinh dưỡng hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng, so với nhóm chỉ được tư vấn dinh dưỡng và tiếp tục dùng sữa thường lệ.

 

PED-C-219-26

—-------------------

Nguồn tham khảo:

[1] Physical Growth of Infants and Children - Pediatrics - Merck Manual Professional Edition

https://www.merckmanuals.com/professional/pediatrics/growth-and-development/physical-growth-of-infants-and-children 

[2] Đồng thuận Hội Nhi khoa VN

https://tcnhikhoa.vn/index.php/tcnk/article/view/317 

[3] What Parents Should Understand About Growth in Children | JAMA Pediatrics | JAMA Network

https://jamanetwork.com/journals/jamapediatrics/fullarticle/2831743

[4] Growth Failure - Children's Mercy

https://www.childrensmercy.org/health-care-providers/pediatrician-guides/endocrinology/growth-failure

[5] Growth Hormone Treatment for Growth Hormone Deficiency and Idiopathic Short Stature: New Guidelines Shaped by the Presence and Absence of Evidence - PMC

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5565215/

[6] Is height determined by genetics?: MedlinePlus Genetics

https://medlineplus.gov/genetics/understanding/traits/height/

[7] Vitamin D supplementation in infants

https://www.who.int/tools/elena/interventions/vitamind-infants

[8] (PDF) Dietary arginine and linear growth: The Copenhagen School Child Intervention Study

https://www.researchgate.net/publication/232224736_Dietary_arginine_and_linear_growth_The_Copenhagen_School_Child_Intervention_Study

[9] The Importance of Vitamin K and the Combination of Vitamins K and D for Calcium Metabolism and Bone Health: A Review | MDPI

https://www.mdpi.com/2072-6643/16/15/2420

[10] Effects of casein phosphopeptides on calcium absorption and metabolism bioactivity in vitro and in vivo - PubMed

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30206607/